แบตเตอรี่โซเดียมไอออนใน UPS คืออะไร และต่างจากแบตเตอรี่ตะกั่วกรดอย่างไร
ปัญหาที่เจอกันทุกที่แต่มักไม่รู้ตัว: ความร้อนกินอายุแบตเตอรี่
แบตเตอรี่ที่ใช้ใน UPS ส่วนใหญ่ทุกวันนี้เป็นชนิดตะกั่วกรดแบบปิดผนึก (VRLA)
ซึ่งผู้ผลิตออกแบบและระบุอายุใช้งานไว้ที่อุณหภูมิ 20-25°C
กฎที่วงการนี้ใช้กันคือ ทุก ๆ 10°C ที่อุณหภูมิสูงกว่าเกณฑ์นั้น
อายุใช้งานของแบตเตอรี่จะลดลงครึ่งหนึ่ง
แปลเป็นสถานการณ์จริง:
- แบตเตอรี่ที่เคลมว่าใช้ได้ 4 ปี ในห้องแอร์ 25°C
- ถ้าติดตั้งในห้องที่ร้อนถึง 33°C จะเหลืออายุจริงราว 2 ปี
ห้องไฟฟ้าในโรงงาน ห้องเครื่องบนดาดฟ้า หรือตู้ UPS ที่วางในพื้นที่
ไม่มีเครื่องปรับอากาศ อุณหภูมิระดับนี้เป็นเรื่องปกติมากในเมืองไทย
นี่คือเหตุผลที่หลายองค์กรรู้สึกว่า "เปลี่ยนแบตบ่อยผิดปกติ"
ทั้งที่แบตเตอรี่ไม่ได้มีปัญหา แต่สภาพแวดล้อมกินอายุมันไปครึ่งหนึ่ง
โซเดียมไอออนคืออะไร
แบตเตอรี่โซเดียมไอออน (Sodium-ion หรือ Na-ion) ทำงานด้วยหลักการเดียวกับ
ลิเธียมไอออน คือเคลื่อนย้ายประจุไปมาระหว่างขั้วบวกและขั้วลบ
ต่างกันที่ใช้ธาตุโซเดียมแทนลิเธียม
ข้อได้เปรียบเชิงวัตถุดิบคือ โซเดียมเป็นธาตุที่หาได้ทั่วไปในธรรมชาติ
(เป็นองค์ประกอบของเกลือ) ต่างจากลิเธียมและโคบอลต์ที่กระจุกตัวอยู่
ไม่กี่ประเทศและราคาผันผวนตามตลาดโลก
แต่สำหรับงาน UPS จุดที่มีผลกับคุณจริง ๆ ไม่ใช่เรื่องวัตถุดิบ
แต่คือช่วงอุณหภูมิที่ใช้งานได้
เทียบ 3 เทคโนโลยีแบบตรงไปตรงมา
| หัวข้อ | ตะกั่วกรด (VRLA) |
โซเดียมไอออน | ลิเธียมไอออน |
| ช่วงอุณหภูมิใช้งาน | ออกแบบที่ 20–25°C | กว้าง มีรายงานถึง −40°C ถึง 60°C | แคบกว่าโซเดียม |
| ผลของความร้อน | ร้อนขึ้น 10°C อายุหายครึ่งหนึ่ง | ทนได้ดีกว่ามาก | เสื่อมเร็วเมื่อร้อน |
| รอบชาร์จ-คายประจุ | ราว 300 รอบ | มีรายงานเกิน 700 รอบ | สูงกว่าโซเดียม |
| คายประจุถึง 0 โวลต์ได้ไหม | ได้บางส่วน | ได้ ปลอดภัย — ไม่มีแรงขับให้ลัดวงจร | ไม่ได้ ห้ามต่ำกว่าราว 30% |
| น้ำหนักต่อความจุ | หนักที่สุด | เบากว่าตะกั่วกรด | เบาที่สุด |
| วัตถุดิบ | ตะกั่ว | โซเดียม หาง่าย | ลิเธียม โคบอลต์ |
อ่านตารางนี้แล้วจะเห็นว่าโซเดียมไอออนไม่ได้ชนะทุกช่องแต่ชนะขาดในช่องที่สำคัญที่สุดสำหรับเมืองไทย คือความทนความร้อน
* ตัวเลข −40°C ถึง 60°C เป็นช่วงที่มีรายงานในงานวิจัยของเทคโนโลยีโซเดียมไอออน
โดยรวม ไม่ใช่สเปกของรุ่นใดรุ่นหนึ่ง — สเปกของ USC-2000-Na ดูในหัวข้อถัดไป
แล้วใครควรพิจารณา
เหมาะที่สุดกับ
- ห้องไฟฟ้าหรือจุดติดตั้งที่ควบคุมอุณหภูมิไม่ได้ หรือร้อนเกิน 30°C เป็นประจำ
- จุดที่เข้าไปเปลี่ยนแบตเตอรี่ลำบาก ทำให้ค่าแรงและค่า Downtime แต่ละครั้งสูง
- งานที่คิดต้นทุนรวมตลอดอายุใช้งาน ไม่ได้ดูแค่ราคาซื้อครั้งแรก
ยังไม่จำเป็นสำหรับ
- ห้องเซิร์ฟเวอร์ที่มีแอร์คุมอุณหภูมิ 25°C ตลอดเวลาอยู่แล้ว
เพราะตะกั่วกรดจะได้อายุตามที่เคลมไว้อยู่แล้ว
- งานที่ต้องการกำลังไฟสูงสุดเต็มพิกัด (ดูหัวข้อถัดไป)
LEONICS USC-2000-Na
USC-2000-Na เป็นเครื่องสำรองไฟชนิด Pure Sine Wave ในตระกูล Ultra Sine Series
ที่เปลี่ยนจากแบตเตอรี่ตะกั่วกรดมาเป็นแบตเตอรี่โซเดียมไอออน
ออกแบบ วิจัย และผลิตในประเทศไทย
| USC-2000 (ตะกั่วกรด) | USC-2000-Na (โซเดียมไอออน) | |
| กำลังไฟ | 2000 VA / 1800 W | 2000 VA / 1600 W |
| แบตเตอรี่ | แห้ง 12Vdc 9Ah × 4 ลูก | โซเดียมไอออน 48Vdc 10Ah |
| ขนาด | 17 × 25 × 50 ซม. | 17 × 25 × 50 ซม. |
| น้ำหนัก | 33.1 kg | 29 kg |
| ช่องจ่ายไฟ | 6 ช่อง | 6 ช่อง |
คำถามที่พบบ่อย
คุ้มกว่าตะกั่วกรดไหม
ขึ้นกับอุณหภูมิหน้างานเป็นหลัก ถ้าติดตั้งในห้องแอร์ 25°C ตะกั่วกรด
ยังคุ้มกว่าในแง่ราคาซื้อ แต่ถ้าห้องร้อน 33-35°C ซึ่งทำให้ตะกั่วกรด
เหลืออายุครึ่งเดียว ต้องคิดค่าเปลี่ยนแบตเตอรี่ทุก 2 ปี
รวมค่าแรงและค่าหยุดระบบเข้าไปด้วย แล้วจึงเทียบกัน
ถ้าอยากรู้ว่าหน้างานของเราเหมาะกับแบบไหน
วัดอุณหภูมิเฉลี่ยตรงจุดที่ตั้ง UPS ตลอด 24 ชั่วโมง แล้วโทรคุยกับทีมวิศวกร
ที่ 02-746-9500 เราช่วยคำนวณต้นทุนรวมตลอดอายุใช้งานให้ได้
ปรึกษาการเลือกแบตเตอรี่และ UPS ให้เหมาะกับหน้างาน
โทร 02-746-9500 กด 51 · LINE ID: lpsups
ขอใบเสนอราคา
